A jurisprudência norteamericana e europeia sobre os acordos horizontais e verticais: substrato para análise da matéria no Brasil
DOI:
https://doi.org/10.5102/rdi.v10i1.2427Keywords:
Instrumentos de concentração. Cooperação Empresarial. Direito anti-trust. Concorrência. Sherman Act. Tratado sobre o Funcionamento da União Européia (TFUE).Abstract
A aproximação entre empresas, para a constituição de instrumentos de concentração ou de cooperação empresarial é, hoje em dia, elemento essencial para o desenvolvimento da atividade produtiva. Todavia, o direito anti-trust pretende regular tais ações, já que as mesmas poderão gerar dominação de mercado, com a extinção da concorrência. A regulação da livre concorrência no mercado é disciplinada nos mais distintos sistemas normativos. Assim, entre outros, cabe destacar o Sherman Act, de 1890 (EUA) que regulamenta a matéria ou o TFUE, que regula a mesma em seu art. 101. Estes dois sistemas jurídicos são referencia, na medida em que são o primeiro que regulamentou a matéria (EUA) ou o que é qualificado como o sistema mais atual e efetivo de controle da concentração empresarial (UE). Finalmente, importa sublinhar a jurisprudência destes dois sistemas, buscando uma análise da efetividade da normativa jurídica quanto à matéria.References
AREEDA, Phillip y KAPLOW, Louis: Antitrust analysis;
problems, text, cases.4 ed., Little, Brown and Company, Boston,
ASCARELLI, Tullio: Consorzi voluntari tra imprenditori.
ed., Giuffrè, Milano, 1937.
ASCARELLI, Tullio: Os contratos de cartel e os limites
de sua legitimidade no direito brasileiro, en
Ensayos e pareceres. Ed. Saraiva, São Paulo, 1952.
BAEL, Ivo van y BELLIS, Jean-François: Competition
law of the EEC. 2 ed., Oxfordshire: CCH, 1990.
BETANCOR, Andrés: Enron, liberalización, nueva
economía, en Política Exterior. Vol XVI, Marzo/Abril
, Num. 86, Madrid, 2002.
CALVO CARAVACA, Alfonso-Luis y GOÑI URRIZA,
Natividad: El control de las concentraciones de empresas
en Europa. Universidad Carlos III de Madrid y Boletín
Oficial del Estado, Madrid, 1999.
CARVALHO DE MENDONÇA; J. X.: Tratado de direito
comercial brasileiro. V. 1, 5ª ed., Freitas Bastos, Rio de
Janeiro, 1955.
DECISIÓN DE LA COMISIÓN, de 12 de julio de
, relativa a um procedimento de aplicacão do art.
do Tratado CE (Asunto nº IV/33.802 BASF Lacke
+ Farben AG, y SA Accinauto), DO nº L 272 de
/11/1995.
FRIGNANI, Aldo y WAELBROECK, Michel: Disciplina
della concorrenza nella CEE. Jovene, Napoli, 1993.
GARRIGUES, J.: Teoría general de las sociedades
mercantiles, RDM. Madrid, 1973.
GONZÁLEZ-VARAS IBÁÑEZ, Santiago: La aplicación
del Derecho de la Competencia a los poderes
públicos – Últimas tendencias, en Revista de Derecho
Mercantil. Núm. 239, Enero-Marzo 2001, Madrid, 2001.
GOYDER, D.G. EC competition law, 2 de., Oxford:
Claredon Press, 1992.
HANDLER, Milton; BLAKE, Harlam; PITOFSKY,
Robert y; GOLDSCHIMID, Harvey: Trade regulation;
cases and materials. Westbury: The Foundation Press,
JHERING, Rudolf Von: A evolução do direito. Progresso
editora, Salvador, 1953.
MACHLUP, Fritz: The political economy of monopoly; business,
labor and government policies. The Johns Hopkins
Press, Baltimore, 1952.
MALARD, Neide Teresinha: Integração de Empresas:
concentração, eficiência e controle, Revista do Ibrac. V. 1,
n. 4, nov. 1994, São Paulo, 1994.
MENGOZZI, Paolo: Casi e materiali di diritto delle Comunità
Europee. 2 ed., Editrice Bologna, Bologna, 1991.
MESSINEO, Francesco: Dottrina general del contratto. 3
ed., Giuffrè, Milano, 1948.
PAPPALARDO, Aurelio y; TIZZANO, Antonio:
Rassegna di diritto comunitario della concorrenza - Diritto del
Commercio Internazionale. (1 luglio 1993-31 dicembre 1993)
2/427, abr/jun 1994, Padova.
PARDOLESI, Roberto: Analisi economica della legislazione
antitrust italiana, en Consumatori, ambiente,
concorrenza – Il diritto privato oggi. Giuffrè, Milano,1994.
PARDOLESI, Roberto: Intese restrittive della Libertà
di Concorrenza, en Diritto Antitrust Italiano. Zanichelli,
Bologna, 1993.
POSNER, Richard A.: Economic analysis of law. 4 ed.,
Little, Brown and Company, Boston, 1992.
PROPERSI, Adriano y ASTORINA, Maria Rita:
Antirusti; normativa italiana e comunitaria – il fenomeno delle
concentrazioni aziendali. Pirola, Milano, 1991.
SANTOS, Antonio Carlos; GONÇALVES, Maria
Eduarda; e, MARQUES, Maria Manuel Leitão: Direito
Económico. Livraria Almedina, 2ª Ed., Coimbra, 1995.
SHIEBER, Benjamin M.: Abusos do poder econômico (direito
e experiência antitruste no Brasil e nos EUA). Editora
Revista dos Tribunais, São Paulo, 1996.
SIMONSEN, Mário Henrique: Ensaios analíticos. Fundação
Getúlio Vargas, Rio de Janeiro, 1994.
SULLIVAN, E. Thomas y HARRISON, Jeffrey L.:
Understanding antitrust and its economic implications. 2 ed.,
Matthew Bender, New York, 1994.
SULLIVAN, E. Thomas y HONVENKAMP, Herbert:
Antitrust law, policy and procedure; cases, materials, problems.3
ed., Charlottesville: The Michie Company, 1994.
TOMBARI, Umberto: Il grupo di società. G. Giappichelli
Editore, Torino, 1997.
VASCONCELOS, Paulo Alves de Sousa de: O contrato
de consorcio no âmbito dos contratos de cooperação entre empresas.
Coimbra editora, Coimbra, 1999.
VEDOVE, Giampaolo Dalle: Concentración e gruppi nel
diritto antitrust. Cedam, Padova, 1999.
VEGA GARCÍA, Fernando L. De La: Tendencias
generales de evolución del Derecho interno de Defensa
de la Competencia, en Revista de Derecho Mercantil.
Núm. 240, Abril-Junio 2001, Madrid, 2001.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Authors who publish with this journal agree to the following terms:
a) Authors retain copyright over their work and grant the journal the right of first publication, with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0), which allows others to share the work with acknowledgement of the work's authorship and its initial publication in this journal.
b) Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
c) Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their personal website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work.